Śląski Metrobilet nie dla Oświęcimia?

Co dzień setki i tysiące mieszkańców powiatu oświęcimskiego podąża w kierunku sąsiedniego województwa śląskiego. Są to głównie pracownicy różnych firm oraz młodzież dojeżdżająca do szkół i uczelni. Wielu podróżnych kieruje się w kierunku Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Duża część z nich korzysta z oferty Zarządu Transportu Metropolitalnego (ZTM) oraz Kolei Śląskich. 

Od lat komunikacja na śląsku, szczególnie na terenie dawnego województwa katowickiego, jest rozwinięta na wysokim poziomie. Korzystający z komunikacji zbiorowej mogą się poruszać dość swobodnie po terenie metropolii. Jest wiele miejsc do przesiadek, kolej jest często zintegrowana z transportem autobusowym i tramwajowym. Całość jest wsparta odpowiednią polityką taryfową i marketingową. Są na przykład porządne wyszukiwarki połączeń kolejowo-autobusowych, które pozwalają nawet zaplanować przejście na piechotę jakiegoś odcinka drogi.

Mieszkańcy powiatu oświęcimskiego też mogą korzystać z tej sieci. Podróżujący z Oświęcimia autobusami korzystają z usług PKM Tychy i linii 686. Mogą korzystać z szerokiej oferty różnych biletów, które umożliwiają jazdę po całej sieci ZTM. Urząd Miasta Oświęcim dopłaca do tej usługi 175 tysięcy złotych, urząd gminy wiejskiej być może także płaci za obsługę dwóch par przystanków w Babicach. Nie znalazłem jednak takiej informacji. 

Miłośnicy kolei na tym kierunku mogą korzystać z usług Kolei Śląskich. Po kapitalnym remoncie linii kolejowej do Katowic czas przejazdu znacznie spadł, co przekłada się na rosnącą popularność trasy. Pasażerowie mogą również korzystać z różnych promocji przewoźnika. Jest jednak pewien zgrzyt. Oświęcim jest póki co ostatnią stacją na tej trasie i jedyną poza terenem aglomeracji śląskiej na tym odcinku. Ma to swoje konsekwencje w korzystaniu tzw. Metrobiletów. Są to takie bilety miesięczne oferowane przez ZTM, które umożliwiają korzystanie z Kolei Śląskich i Polregio na wybranych liniach oraz z całej komunikacji ZTM. Te bilety są między innymi dostępne od stacji Nowy Bieruń w kierunku Katowice i dalej. Oświęcimianie muszą wybrać. Mogą korzystać na trasie do Katowic z biletów miesięcznych na kolej (normalny kosztuje 241,31 zł) i dodatkowo ponosić koszt biletów na inne środki transportu na dalszych etapach podróży. Mogą też kupić Metrobilet na trasę do Katowic z Nowego Bierunia (na tym odcinku koszt zakupu wg cennika 220 zł i umożliwia się na przesiadkę na dowolny pojazd obsługiwany przez ZTM, można kupić też bilet sieciowy za 299 zł) i dodatkowo z Oświęcimia trzeba kupić bilet miesięczny do Nowego Bierunia za 104,50 złote. Problem w przyszłości może się pogłębić, bo jeśli wybudowana zostanie nowa linia kolejowa do Tychów, to być może pojawią się inne, atrakcyjne możliwości podróży. Przekonanie podróżnych do korzystania z podróży będzie łatwiejsze, jeśli będą mogli korzystać z atrakcyjnych ofert dostępnych także na miejscu. Dlatego skoro istnieje już współpraca między Oświęcimiem a Zarządem Transportu Metropolitalnego to warto wynegocjować możliwość pełnego korzystania z oferty transportu zbiorowego dostępnego na naszym terenie i obsługiwanego przez Ślązaków. Być może do rozmów należy zaprosić włodarzy innych gmin, starostę bądź władze województwa małopolskiego. Tak czy owak kilka tysięcy pracowników i studiujących z naszego powiatu na śląsku jest korzyścią także dla sąsiadów. Budują bogactwo śląska a ich praca pośrednio zasila budżet samorządu.

Zapraszam do dyskusji na facebook i twitter lub kontaktu mailowego.

A może warto posprzątać reklamowy śmietnik?

Zimowa szarzyzna uwypukla nam brzydotę wielu miejsc. Na wiele z nich nie mamy wpływu, ale w części przypadków możemy poprawić estetykę. Sami, albo przestrzegając narzucone reguły. Szczególnie powinniśmy się pochylić nad wizytówką naszego miasta czyli starówką.

Od lat osiemdziesiątych nasza starówka jest pod ochroną konserwatora. Jest chroniony układ urbanistyczny oraz szereg pojedynczych obiektów. Starówka przetrwała do naszych czasów mimo planów wyburzenia jej przez niemieckich okupantów czy mimo polityki polski ludowej typowej dla tego okresu. Polegało to na braku odpowiednich nakładów na utrzymanie budynków oraz polityka sprzyjająca powstawaniu czegoś w rodzaju slamsów. Tak było nawet w Krakowie i kilkuset innych miastach i miasteczkach w Polsce. To już przeszłość. Mimo to pamięta się o kilkudziesięciu kamienicach wyburzonych przez te wszystkie lata, z kamienicą Haberfeldów na czele.

Budynki, które dotrwały w umownym centrum miasta do naszych czasów w dużej części mają coś w sobie. Wymagają często nakładów na remont ale też wymagają odpowiedniej okrasy. Tego warunku na pewno duża część szyldów, banerów, totemów nie spełnia. Jednocześnie szuka się sposobu, by część z milionowego potoku przyjezdnych do naszego powiatu w jakiś sposób "zagospodarować" dla miasta. Nakłonić ich do noclegu, posiłku albo chociaż krótkiego spaceru po naszym mieście zakończonego filiżanką kawy. Czy łatwiej będzie wyrobić sobie taką markę, gdzie jest po prostu ładnie, gdzie jest odpowiedni klimat? Warto się nad tym zastanowić. Ustawodawca wyposażył nas w odpowiednie narzędzia w postaci ustawy krajobrazowej. Co więcej zawsze można parę groszy uszczknąć do miejskiej kasy. Czy powinniśmy pójść śladami Chrzanowa, Olkusza, Krakowa i kilkudziesięciu innych miast?

Ratujmy naszą komunikację miejską!

W połowie lutego zostanie wprowadzony nowy rozkład jazdy komunikacji obsługiwanej przez MZK Oświęcim. W kwietniu zacznie obowiązywać nowy cennik usług przedsiębiorstwa. Zmiany te są spowodowane między innymi brakami kadrowymi w przedsiębiorstwie i zwiększonymi kosztami działalności.

Komunikacja miejska w Oświęcimiu od lat spotyka się z krytyką użytkowników. Wśród wielu mankamentów można lub można było wymienić jej dostępność, dość wysoki koszt podróży, brak przejrzystych rozkładów jazdy, stan techniczny i higieniczny pojazdów. Od wielu lat postulowano, by przeciąć ten węzeł gordyjski i na nowo zorganizować układ linii. Związane to było z tym, że układ linii z lat osiemdziesiątych był przez lata uzupełniany liniami organizowanymi ad hoc, które po latach i zmianach w rozkładzie wprowadzały niemały bałagan i utrudniały znalezienie odpowiedniego kursu dla potrzeb pasażera. Szczególnie dotyczyło to linii związanymi ze Starymi Stawami. Kiedyś jeździły tam tylko dwie linie (sześć i siedem), w momencie reorganizacji było ich już chyba pięć i kilka okazjonalnie przedłużanych do tego osiedla. Każda z tych linii doprowadzona do karykaturalnej postaci, gdzie pozostawiano w niektórych przypadkach pojedyncze kursy o zaskakujących porach. W 2021 roku nowy rozkład wycofał na terenie miasta z obiegu aż siedem linii, pięć zostało zreorganizowane i dołożono dwie nowe linie okrężne. Powstał w miarę przejrzysty układ linii, autobusy jeździły w regularnych odstępach czasu, co oczywiście związane było z odchudzeniem liczby linii i przeniesienia obciążenia na inne. Niestety po jakimś czasie rozpoczęto psucie tego. W kolejnych zmianach rozkładu, czasami wymuszonymi okolicznościami epidemii Covid-19,  usunięto część kursów. Ponownie w rozkładach pojawiły się kilkugodzinne dziury. Jakiś czas temu chciałem skorzystać z komunikacji miejskiej w okolicy godziny 17 i 19 i nie znalazłem odpowiedniej propozycji. Co więcej wrócono do praktyki, gdzie komunikacja nie jeździ w porze podróży do lekarza, szkół czy pracy. Mam znajomego, który mieszka w miejscu dość korzystnym do korzystania z komunikacji i pracuje na terenie miasta. Teoretycznie mógłby codziennie dojeżdżać na godzinę piątą do pracy, ale nie robi tego. Rozkłady są tak skonstruowane, że lepiej nie jeździć do wielu zakładów pracy autobusami. Zmusza to mieszkańców do poruszania się po mieście samochodami, co podnosi koszty utrzymania dróg publicznych, bo trzeba budować odpowiednio więcej miejsc parkingowych. Jest kosztem dla wspólnot mieszkalnych i zakładów pracy. Bo trzeba budować parkingi. Jest kosztem dla właścicieli samochodów, bo się szybciej zużywają. 

Od wielu tygodni krążyła plotka o planowanych dużych zmianach w rozkładzie jazdy MZK Oświęcim. Zmiany miały być bardzo dotkliwe dla pasażerów. Całość miała być uzupełniona podwyżką cen biletów. Podwyżka biletów na szczęście nie przekracza poziomów, z którymi zmagamy się na co dzień. Gorszą wiadomością jest wspomniany rozkład jazdy. Nikt nawet nie ukrywa o co chodzi, tylko ogłoszenie wprost informuje, że zmiany polegają na likwidacji kursów, sporadycznie są to przesunięcia godzin odjazdów. Pod topór poszło aż 130 połączeń w typowym tygodniu. Wielu podróżnych niektóre propozycje przyjmuje jako oderwane od rzeczywistości. Brak możliwości dojechania do pracy, lekarza, szpitala itd. Każdy znajdzie jakiś powód do niezadowolenia.

W wielu miejscach w Polsce po latach zastoju komunikacja miejska odżywa. Oczywiście trudno mówić o rentownych, systemowych rozwiązaniach. Zawsze wiąże się to z dotacjami. Ale trend jest taki, by jak najwięcej osób pozostawiło samochody w domach i przesiadło się do komunikacji miejskiej. Robi się to na wiele sposobów i wiele z nich można znaleźć także u nas. 

W Oświęcimiu dużo mówi się o dostosowaniu taboru do potrzeb. Są godziny, gdzie sens mają tylko duże pojazdy. Przez większość dnia zaś jest małe zapotrzebowanie na przejazdy. Ale jeśli komunikacja nie będzie jeździć także o tych porach, to ludzie w innych porach nie będą jej używać. Tak mówią specjaliści. Kupujmy więc także mniejsze autobusiki, tańsze w eksploatacji na takie pory. MZK podobno w najbliższym czasie planuje kolejną transzę wymiany taboru. Pomyślmy o tym.

Oświęcimski MZK lata temu wprowadziło cennik, który nie odbiega od trendów w Polsce. Oprócz biletów jednorazowych pojawiły się bilety czasowe, także wielodniowe. Co ciekawe w ofercie jest... bilet Park and Ride. Za 9 złotych można wykupić bilet całodniowy na podróże wszystkimi autobusami. Kto o tym wie? Może zamiast kolejnej nietrafionej kampanii reklamowej warto raz zainwestować w promocję MZK i jej oferty?

Osobny temat to jazda po sąsiednich gminach. Kursów jest coraz mniej. Często ostatni autobus w dzień wolny jedzie o piętnastej albo szesnastej. Co z wypadem na piwko na Rynek albo czy paczka młodych ludzi może wyskoczyć do kina?  

Temat na pewno jest ważny, ale i trudny w opracowaniu. Zawsze pojawią się gdzieś w rozmowach pieniądze, a konkretnie ich brak. Ale też skoro chcemy ściągać młodych ludzi z dziećmi do zamieszkania w Oświęcimiu, to nie powinniśmy skazywać rodziców na bycie szoferem swoich dzieci. Komunikacja powinna być w miarę łatwo dostępna i powinien być jakiś system przesiadkowy. Pieniądze znajdą się choćby z podatków ludzi, którzy przeprowadzą się do miasta i osiądą na stałe zgodnie z hasłem "Oświęcim miastem do zamieszkania" pewnej strategii. Poza tym pojawiają się głosy, że będzie kolejna reforma finansowania samorządów związana z tym, że zauważono problem z przyszłymi funduszami europejskimi. Problem ma być z ich absorbcją. Zobaczymy. 

"Tajny" plan modernizacji i budowy dróg miasta Oświęcim

Niedawno przeglądając znane forum skyscrapercity znalazłem ciekawą informację. Otóż w mieście mamy plan modernizacji i rozbudowy sieci dróg w naszym mieście.

Wspomniany dokument został wprowadzony do obiegu 24. października 2022 przez "Zarządzenie Nr 0050.141.2022 z dnia 24.10.2022 r. Prezydenta Miasta Oświęcim w prawie zatwierdzenia Planu rozwoju sieci drogowej i projektu planu finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich, dla których Prezydent Miasta Oświęcim jest zarządcą drogi w latach 2022-2030". (Link do dokumentu jest tutaj).

Obowiązek publikacji takiego dokumentu wynika z przywołanych na wstępie przepisów ustaw o samorządzie gminnym oraz o drogach publicznych. Dokument stanowi przede wszystkim opis stanu aktualnego dróg miejskich (których jest już około 72 kilometry) i miejsc parkingowych zarządzanych przez gminę Miasto Oświęcim. Znajdziemy też zalecenia do technologii planowanych rozbudów i zasad organizacji ruchu po przebudowach. Dokument jako tło wskazuje także inne drogi w zarządzie województwa, powiatu czy państwa na terenie Oświęcimia. Co ciekawe, jeśli chodzi o położenie miasta i jego skomunikowanie to autor opracowania... wskazuje jako korzystne. To bardzo ciekawe, bo weterani spotkań z urzędnikami w sprawie budowy obwodnicy pamiętają na przykład licznych urzędników i samorządowców publicznie twierdzących, że brak z inwestycji w miejsca pracy wynika z braku możliwości dojechania do miasta. Czy zatem zmarnowaliśmy najlepsze lata inwestycji w Polsce nie poszukując szans rozwoju? 

Najciekawsza dla obywateli część to lista planowanych inwestycji ze wstępnym harmonogramem budowy i przyjętym budżetem. Do 2030 pan prezydent Janusz Chwierut planuje wydać 144 miliony złotych na inwestycje. W zamian za to ma być wykonane 40 zadań. Czy program jest realny? Nie sądzę.  Do końca 2024 roku, czyli w zasadzie jeszcze w tej kadencji przewidywane roczne nakłady na ten cel są zbliżone do aktualnych. W 2025 roku autor opracowania przewiduje skokowo podwojenie rocznych nakładów na te inwestycje. Skąd taki optymizm? Skąd będą na to środki, skoro miasto w obecnej sytuacji ekonomicznej musi redukować zadłużenie i traci część wpływów decyzjami parlamentu? Jest tylko mglista lista możliwości pozyskania pieniędzy z zewnątrz. Lista służy raczej obietnicom wyborczym, większość pozycji z niej planowanych jest na lata tuż po najbliższych wyborach. Oczywiście wybory mogą zmienić wszystko. Należy pamiętać, że lista jest jedynie planem budowy. Zgodnie z zapisami planu kolejność, terminarz a nawet lista zadań może ulec modyfikacjom stosownie do potrzeb. Zastanawia brak rezerwacji pieniędzy na choćby wstępne przygotowanie tych projektów. Na stronie 15 opracowania jest informacja, że wiele zależy od kryteriów kwalifikacyjnych danego projektu. Przygotowany wcześniej projekt zadania na pewno pozwoli wyłuskać odpowiedni konkurs.

No dobrze, ale dlaczego w tytule artykułu piszę "Tajny"? Plan został opracowany i wprowadzony w życie "po cichu". Byle strategia miasta Oświęcim zanim zostanie zatwierdzona i ogłoszona ma etap składania wniosków i uwag.  Radni miejscy na sesji mają możliwość wypowiedzenia się i przegłosowania poszczególnych punktów. To w końcu oni uchwalają budżet. Drogi to bardzo ważny problem do zarządzania. Także od strony społecznej i polityki. Wybudowanie drogi na ludnym osiedlu może zmienić wynik wyborów. O wiele dróg lokalni radni miejscy i osiedlowi walczą latami. Z mojego podwórka takimi przykładami są ulice Zagrodowa, Ceglana czy Kościelecka. Każda z nich potrzebna i każda postulowana do przebudowy kilkadziesiąt lat. Każda umożliwia rozwój tej części miasta, o co chyba każdemu zależy. Pozbawienie mieszkańców możliwości się wypowiedzenia na temat realnych potrzeb drogowych, brak jakiejś wizji w jakich proporcjach pracujemy nad ważnymi traktami i tymi drugo- i trzeciorzędnymi jest nie w porządku. Wszystko to na zasadzie "tu damy coś i tam dorzucimy coś" i jakoś to będzie.

Krok w kierunku budowy przystanku "Oświęcim-Kruki"?

Koniec roku przyniósł informacje o budowie mini obwodnicy Dąbrowskiego oraz o modernizacji ulicy Wysokie Brzegi na odcinku od Hospicjum do ulicy Szpitalna. Otwiera to wiele możliwości dla inwestycji w mieście.

Kolej w Oświęcimiu po skokowej poprawie jakości obsługi przeżywa swoje pięć minut. Parkingi przed dworcem "Oświęcim" w niektóre dni pękają w szwach. Po zakończeniu kolejnych etapów remontów i pojawieniu się odpowiedniej oferty w kolejnych kierunkach zapewne w końcu kontrowersyjny sąsiedni parking Park and Ride znajdzie amatorów nawet na płatną ofertę. Oznacza to, że zasadne jest rozważenie i zaplanowanie inwestycji, które przynajmniej częściowo rozładuje parkingi w tamtym rejonie, zmniejszy ruch samochodów w tej części miasta i wreszcie poprawi konkurencyjność transportu zbiorowego w kierunku innych miast z prawobrzeżnej części miasta. Są to też jedne z najludniejszych osiedli. Miasto rozgląda się za nowymi mieszkańcami, co jakiś czas organizując kampanie "Zamieszkaj w Oświęcimiu'. Buduje się bądź planuje wybudowanie około 1000 nowych lokali. Siłą rzeczy część z nich to nie będą mieszkania dla miejscowych, tylko zasiedlą je osoby z zewnątrz. Żeby zachęcić dobrze sytuowanych mieszkańców do zamieszkania w Oświęcimiu, to ci muszą mieć możliwość szybkiego dojazdu i powrotu z pracy.

Nowa droga o długości około 800 metrów rozpocznie się na ulicy Krasińskiego i skieruje się w większości nowym śladem najpierw w stronę Hospicjum a potem zakończy się na ulicy Kownackiej. Razem z wyremontowanym odcinkiem przez powiat ulicy Wysokie Brzegi znacznie poprawi układ komunikacyjny w tej części miasta. Przy okazji dostarczy kolejnych argumentów do budowy przystanku kolejowego w tym rejonie oraz ewentualnie punktu przesiadkowego dla komunikacji kołowej. W tym miejscu ze względu na ułatwienie dojazdu można zbudować przynajmniej namiastkę dworca autobusowego. Przedsiębiorcy mając w końcu miejsce, gdzie łatwo dojechać czy łatwo przesiąść się w dalszą podróż na pewno skorygowaliby trasy w odpowiedni sposób. Warto zastanowić się nad przeniesieniem pętli kilku linii MZK w to miejsce. Uważam, że jest tu pole do dyskusji.

Pod moim poprzednim artykułem na temat kolei niektórzy komentatorzy domagali się budowy wspomnianego przystanku w okolicy dawnego Bacutilu. W tym miejscu kiedyś znajdowały się zakłady produkujące nawozy, po wojnie był tam zakład utylizacji odpadów zwierzęcych. Gleba, jak wskazują badania, jest skażona szeregiem substancji. Uniemożliwia to raczej ich wykorzystanie terenów na cele mieszkaniowe. Ale dlaczego nie rozważyć budowy w tym miejscu obiektu dla obsługi infrastruktury transportowej? 

Możemy sobie przykładowo wyobrazić dojazd do nowego przystanku autobusem od strony zakładów chemicznych w taki sposób: nową drogą do nowego skrzyżowania ze Szpitalną, dalej w kierunku ulicy Wysokie Brzegi i Dąbrowskiego po drodze odbierając pasażerów z przystanku/punktu przesiadkowego. Alternatywna trasa to dojazd od strony ronda za cmentarzem (skrzyżowanie z obwodnicą, ulicami Koszykowa i Wysokie Brzegi) i przejazd Wysokimi Brzegami (opcjonalnie Wodociągową i Pod Krukami) w kierunku Dąbrowskiego.

To oczywiście jedna z propozycji. W najbliższych latach przebudowana będzie ulica Chopina, a to też może pomóc w rozwoju komunikacji miejskiej w tym rejonie. Chętnie przeczytam inne zaproponowane przez komentujących.